السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
496
تفسير الميزان ( فارسي )
سرزنش مىكردند . آن مرد سرش را از خجالت پايين انداخت ، و در اينجا بود كه اين آيه نازل شد - نقل از ابن عباس « 1 » . و در همان كتاب است كه جمله * ( « وَلا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ » ) * در باره زنان رسول خدا نازل شد ، كه ام سلمه را مسخره مىكردند - نقل از انس . و داستان چنين بود كه ام سلمه كمر خود را با پارچه اى سفيد مىبست و دو طرف پارچه را به هم گره مىزد و آويزان مىكرد ، عايشه به حفصه گفت : اين را نگاه كن ، چطور اين زبان سگ را دنبال خود مىكشد ، و منظور اين دو نفر مسخره كردن او بود . بعضى هم گفتهاند عايشه ام سلمه را در كوتاه قدى سرزنش مىكرد ، و با دستش اشاره مىكرد كه ام سلمه اينقدر است - نقل از حسن « 2 » . و در الدر المنثور است كه : احمد ، عبد بن حميد و بخارى - در كتاب الادب - و ابو داوود ، ترمذى ، نسايى ، ابن ماجه ، ابو يعلى ، ابن جرير ، ابن منذر و بغوى - در كتاب معجم - و ابن قيان و شيرازى - در كتاب الالقاب - و طبرانى و ابن السنى - در كتاب عمل اليوم و الليله - و حاكم ( وى حديث را صحيح دانسته ) و ابن مردويه و بيهقى - در كتاب شعب الايمان - از ابى جبيرة بن ضحاك نقل مىكنند كه آيه * ( « وَلا تَنابَزُوا بِالأَلْقابِ » ) * در باره قبيله ما بنى سلمه نازل شده ، و داستان چنين بود كه وقتى رسول خدا ( ص ) وارد مدينه شد ، هيچ يك از مردم ما قبيله نبود مگر آنكه داراى دو اسم و يا سه اسم بود ، وقتى رسول خدا ( ص ) يك نفر را به يكى از اين اسمها صدا مىزدند ، اصحاب مىگفتند : يا رسول خدا ( ص ) او از اين اسم بدش مىآيد ، اينجا بود كه آيه * ( « وَلا تَنابَزُوا بِالأَلْقابِ » ) * نازل شد « 3 » . باز در همان كتاب آمده كه : ابن ابى حاتم از سدى نقل كرده كه وقتى سلمان فارسى با دو نفر ديگر سفرى كردند ، و در سفر ، سلمان آن دو نفر را خدمت مىكرد ، و از طعام خود به آن دو مىداد ، روزى در بين راه سلمان خوابش برد و از آن دو نفر عقب ماند ، آن دو نفر وقتى به منزل رسيدند ، متوجه شدند كه سلمان دنبال سرشان نيست ، پيش خود گفتند : او مرد رندى كرده ، خواسته است وقتى مىرسد كه چادر زده شده باشد و غذا حاضر باشد ، مشغول شدند چادر را زدند ، همين كه سلمان رسيد ، او را فرستادند نزد رسول خدا ( ص ) تا خورشتى از آن جناب برايشان بگيرد ، سلمان به راه افتاد و نزد رسول خدا ( ص )
--> ( 1 و 2 ) مجمع البيان ، ج 9 ، ص 135 . ( 3 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 91 .